11 Maja 2024

Zorza przez chmury

Zorza polarna w Tykocinie

Miała być widoczna już w poprzedni czwartek 2 maja, ale jej nie było. W zamian obejrzeliśmy spektakularny przelot 2go stopnia rakiety Falcon 9 (Spacex), która po wyniesieniu w przestrzeń dwu satelitów i zapewne czegoś jeszcze bardzo tajnego przygotowywała się do wejścia w atmosferę i zakończenia misji. Rakieta hamowała silnikami wypuszczając ogromne wielokilometrowej wielkości pióropusze gazów, doskonale widoczne gołym okiem. Po paru minutach zniknęła za horyzontem za Tatarami, a po pół godzinie planowo spłonęła nad Pacyfikiem.

Wczoraj 10 maja wreszcie zobaczyłem zorzę w Tykocinie. Po zachodzie słońca ok 22:00 niebo wprawdzie zachmurzyło się, ale pomimo dość grubej warstwy chmur wyraźnie przebijało przez nie światło zorzy. Było różowe, całkiem jak z lalki Barbie. Niestety przez chmury niewidoczna była ani struktura światła, ani jego kształty, ani jego ruch. Może dzisiaj chmur nie będzie. Zorza może być widoczna jeszcze przez kilka dni po 22:00 nad północnym horyzontem (za Górą i Tatarami i Piaskami). Zalecam wyjście za most poza zasięg „miejskich świateł” i blask kościoła, które skutecznie utrudniają podziwiane tego rzadkiego zjawiska astronomicznego. Można robić zdjęcia, ale nie jest to konieczne. Wrażenie i tak jest niezapomniane.

Zorza polarna to świecenie atmosfery ziemskiej wywołane bombardowaniem atmosfery przez cząstki wiatru słonecznego (głównie elektrony, protony) pochwycone na krótko przez ziemskie pole magnetyczne w magnetosferze, gdzie ich energia ulega zwiększeniu; atomy i cząsteczki (głównie tlenu i azotu), wzbudzone wskutek bombardowania ich przez prędkie cząstki, emitują w górnych warstwach atmosfery promieniowanie o charakterystycznym dla nich widmie czyli kolorze. Im wyższa aktywność słońca tym więcej cząstek ono emituje i tym bardziej okazała jest zorza. Zorze polarne pojawiają się na wysokości 65–140 km, zwykle jednak ich dolna granica leży na wysokości ok. 100 km, a rozciągłość pionowa wynosi 100–200 km (niekiedy dochodzi do 1000 km). Samoloty rejsowe zwykle latają na wysokości 10-15km, satelity na wysokości 200-500km.

TM

( źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/zorza-polarna;4002076.html)

 na zdjęciach przelot Falcona 9 przez Tykocin w stronę Tatar i zorza z ogrodu tykocińskiego