28 Kwietnia 1929

Klub peowiaków/ Polish Military Organization Club

Pamiątkowe zdjęcie byłych członków Polskiej Organizacji Wojskowej, która zawiązała się w Tykocinie od 1916 roku i ujawniła się 11 listopada 1918 roku, podejmując akcję rozbrajania posterunków niemieckich w Tykocinie i w okolicy. Fotografia została wykonana w znanym Zakładzie Fotograficznym A. Kułowskiego przy Placu Czarnieckiego (wskazują na to charakterystyczne dekoracje na tle, nie dysponujemy oryginałem zdjęcia z  pieczątkę firmy).

 

Zdjęcie zostało posiada podpis „Klub Peowiaków w Tykocinie 1929”. Nie  wiadomo, czy okazją do wykonania zdjęcia było powołanie klubu, czy też uczczenie  rocznicy wzniesienia pomnika Orła Białego (w 1919 roku, kiedy to w pierwszą w rocznicę odzyskania Niepodległości,  kiedy to peowiacy wraz z komendantem Władysławem Maliszewskim na brukowanym placyku u zbiegu ulic Poświątnej i 11 Listopada ( poprzednio Białostockiej) wznieśli pomnik Orła Białego. 

 

Na zdjęciu brak jest  wielu członków organizacji niepodległościowej, przede wszystkim komendanta POW na miasto Tykocin, Władysława Maliszewskiego (ps. „Narwiak”), który po 1920 roku ukończył szkołę policyjną i podjął pracę na  posterunku Powiatowej Policji Państwowej w Łomży. Zidentyfikowania poszczególnych osób podjęła się Alicja Matusiewiczowa, córka Władysława (w latach 80-tych) , która rozmawiała z potomkami poeowiaków (np. ze Zbigniewem Pogorzelskim),  a lista sfotografowanych osób została spisana odręcznie na kserokopii zdjęcia. Są tam również wymienieni członkowie POW nieobecni na zdjęciu.  To już nie dawni młodzi chłopcy, tylko zacni i poważni  obywatele Tykocina pełniący odpowiedzialne role społeczne  Jest wśród członków klubu również  nauczyciel tykocińskiej szkoły powszechnej, Jan Wilk, który nie był w POW i nie pochodził z Tykocina., dlatego jak należy sądzić, klub ten ma charakter kombatancki i jednocześnie  polityczny. Patriotyczne  organizacje społeczne w tym okresie  podlegają polaryzacji. Tradycje piłsudczykowskie kontynuuje młodzież z tykocińskiego „Strzelca”, w opozycji do którego działała w Tykocinie od 1926 roku młodzieżowa organizacja narodowo-katolicka - Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej pod patronatem Kurii łomżyńskiej i proboszcza parafii w Tykocinie. „Strzelec” i poewiacy mieli  siedzibę w miejskim Alumnacie,  stowarzyszenia katolickie prowadziły działalność w sali parafialnej przy ulicy Jordyka i w Ognisku przy Placu Czarnieckiego 9. Kapelanem organizacji piłsudczykowskiej był ksiądz Zieliński z kościółka klasztornego przy Bernardyńskiej, tam też odprawiane były okolicznościowe msze dla organizacji rezydujących w Alumnacie. 

 

 

The picture of recent POW members, taken by Kułowski atelier in 1929. They are not young fighting for freedom boys, but respectable and serious citizens of Tykocin holding responsible social roles.

 

133BW2a.jpg